Pracownia czynnościowa płuc

drukuj

Lokalizacja: parter, zachodnie skrzydło.

Pielęgniarka koordynująca i nadzorująca:
lic. Beata Gałązka

Harmonogram pracy Pracowni czynnościowej płuc

Poniedziałek 08.00 – 15.30
Wtorek 08.00 – 15.30
Środa 08.00 – 15.30
Czwartek 08.00 – 15.30
Piątek 08.00 – 15.30

Pracownia czynnościowa płuc jest nowocześnie wyposażoną pracownią diagnostyczną.

Badania wykonywane są dla pacjentów hospitalizowanych w szpitalu oraz pacjentów poradni szpitala. Dla pacjentów zewnętrznych (indywidualnych oraz innych zakładów opieki zdrowotnej) badania wykonywane są zgodnie z obowiązującym cennikiem. Pracownia dysponuje nowoczesnym sprzętem diagnostycznym. Badania wykonywane są zgodnie z obowiązującymi standardami przez wykwalifikowany personel.

Badania wykonane na podstawie skierowania lekarskiego, pozwalają na:

  • ocenę sprawności wentylacyjnej płuc,
  • rozpoznanie i określenie rodzaju zaburzeń wentylacji ( obturacja, restrykcja),
  • ilościową ocenę stopnia upośledzenia czynności układu oddechowego,
  • określenie szybkości postępu choroby i odpowiedzi na zastosowane leczenie.

Opis badania

Badanie spirometryczne to pomiar pojemności płuc i szybkości przepływu powietrza przez poszczególne piętra drzewa oskrzelowego.

Próba rozkurczowa to ponowne badanie spirometryczne 20 minut po inhalacji leku rozszerzającego oskrzela.

Pletyzmografia całego ciała ( w kabinie bodypletyzmograficznej) to badanie umożliwiające pomiar oporu dróg oddechowych i pojemność gazu zawartego w klatce piersiowej (całkowita pojemność płuc z objętością zalegającą włącznie).

Dyfuzja – pojemność dyfuzyjna płuc (DCO) – jest to ilość tlenku węgla (CO), która przechodzi przez membrany kapilar alveolarnych w jednostce czasu przy różnicowym ciśnieniu parcjalnym, jakie występuje pomiędzy powietrzem alveolarnym a ciśnieniem kapilarnym w płucach.

Wskazania do wykonania badania:

  • choroby układu oddechowego
  • monitorowanie leczenia chorób płuc

Przygotowanie pacjenta

  • na kilka godzin przed spirometrią nie jedz obfitego posiłku, gdyż „przejedzenie” utrudnia właściwe oddychanie;
  • na kilka godzin przed spirometrią nie pij kawy, herbaty i napojów typu cola, gdyż zawierają kofeinę i inne substancje działające na oskrzela;
  • na 1-2 godziny przed spirometrią nie pal papierosów, gdyż składniki dymu tytoniowego działają niekorzystnie na drogi oddechowe,;
  • ubranie nie krępujące ruchów, aby pacjent mógł właściwie oddychać podczas badania,
  • po uprzedniej konsultacji z lekarzem, powstrzymanie się od zażywania leków wpływających na układ oddechowy.

Przebieg badania
Warunkiem koniecznym do prawidłowego wykonania badania jest dobra współpraca pielęgniarki z osobą badaną. Pielęgniarka winna dokładnie wytłumaczyć przebieg badania i upewnić się, że pacjent właściwie rozumie polecenia, aby uniknąć wielokrotnego powtarzania pomiarów i ułatwi interpretację badania spirometrycznego. Badanie trwa zwykle kilka minut.

Badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u pacjentów w każdym wieku.

Spirometria dosłownie oznacza pomiar oddychania. Jest to bardzo ważne badanie w diagnostyce przewlekłych chorób układu oddechowego, szczególnie często wykorzystywane przy rozpoznawaniu astmy oskrzelowej czy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (tzw. POChP).

W badaniu tym mierzy się składowe objętości i pojemności powietrza zawartego w płucach oraz szybkości przepływu powietrza przez drogi oddechowe (tchawicę, oskrzela, oskrzeliki) podczas wdechu i wydechu.

Spośród wielu możliwych do zmierzenia i wyliczenia parametrów, w codziennej praktyce najważniejsze są trzy:

  • pojemność życiowa (VC),
  • natężona objętość wydechowa pierwszo sekundowa (FEV1),
  • wzajemny stosunek procentowy (FEV1/VC).

Czasem przydatny jest czwarty parametr – natężona pojemność życiowa (FVC). Na podstawie tych wskaźników można różnicować trzy podstawowe typy zaburzeń występujących w chorobach układu oddechowego. Są to:

  • typ obturacyjny – prowadzą do niego choroby powodujące uogólnione zwężenie oskrzeli lub upośledzenie sprężystości płuc – np. astma lub POChP,
  • typ restrykcyjny – najczęściej spowodowany chorobami śródmiąższowymi płuc – np. zwłóknienie,

Oprócz rozpoznania i określenia rodzaju zaburzeń wentylacji (patrz wyżej wymienione), badanie spirometryczne pozwala również na:

  • ilościową ocenę stopnia upośledzenia czynności układu oddechowego,
  • określenie szybkości postępu choroby (głównie astmy i POChP),
  • ocenę odpowiedzi na zastosowane leczenie.

W diagnostyce różnicowej astmy oskrzelowej i POChP istotne znaczenie ma tzw. próba rozkurczowa czyli test odwracalności obturacji. Wykonuje się wtedy dwa badania spirometryczne – pierwsze wyjściowe i następne w 15 minut po inhalacji leku rozszerzającego oskrzela.

Na wynik badania spirometrycznego, również u osób zdrowych, rzutuje wiele czynników, na które w większości nie mamy wpływu. Są to np.: płeć, wiek, masa ciała, wzrost, rasa, uwarunkowania techniczne sprzętu, temperatura i wilgotność powietrza, pyły i inne zanieczyszczenia przemysłowe, palenie tytoniu, niektóre z przyjmowanych leków. Większość z nich uwzględniana jest automatycznie podczas kalibracji i przygotowania do wykonania spirometrii. Istnieją jednak czynniki warunkujące dobrą współpracę podczas badania, które zależą od nas i o których należy pamiętać tj.:

  • prawidłowa pozycja ciała (zwykle siedząca, wyprostowana),
  • prawidłowa pozycja głowy (zbytnie przygięcie lub odgięcie może zmieniać niektóre wyniki),
  • wysiłek wydechowy badanego (zarówno wdech jak i wydech powinien być maksymalny, wydech powinien trwać co najmniej 6 sekund),
  • konieczność niepalenia tytoniu przez co najmniej godzinę przed badaniem,
  • zgłoszenie przyjmowanych leków – szczególnie stosowanych w chorobach układu oddechowego lub sercowo-naczyniowego – niektóre z nich być może powinny być odstawione lub zamienione na inne po konsultacji z lekarzem przed badaniem),
  • konieczność szczelnego objęcia ustami ustnika, wyjęcie ewentualnych niestabilnych protez zębowych, nie zasłanianie językiem światła ustnika, skrzydełka nosa powinny być zaciśnięte.

O wartości diagnostycznej badania spirometrycznego a tym samym o ewentualnym, prawidłowym leczeniu, decyduje właściwe przygotowanie się do niego pacjenta, a także prawidłowy sposób jego wykonania badania i oceny.

Wynik badania

Wynik badania w formie opisu z podaniem wartości liczbowych badanych parametrów z dołączonymi wykresami przekazywany jest najpierw lekarzowi celem opisu i dołączony do indywidualnej dokumentacji medycznej pacjenta.